natuurmonument

Bittere Wasplaat - foto: Leo van der Brugge

Omdat de forten van de Stelling van Amsterdam te zwaar zouden zijn voor een fundering in de drassige Hollandse bodem, werden de bouwlocaties eerst uitgegraven en opgevuld met duinzand, dat jaren moest inklinken. Het zandlichaam van Fort bij Spijkerboor was al in 1889 gereed, maar pas in 1908 werd de bouw van het fort ter hand genomen. En eerst gingen nog 3600 heipalen de grond in.

Door hun geïsoleerde ligging en ontoegankelijkheid kon de natuur zich op en rondom de forten relatief ongestoord ontwikkelen. Op de met zand gevulde bodem en in de fortgrachten, die niet in verbinding stonden met het polderwater, ontstond een eigen biotoop met een aantal bijzondere soorten.

In de omgeving van de forten mocht binnen een straal van een kilometer niet of heel beperkt worden gebouwd (Kringenwet van 1853). Dat heeft geresulteerd in een groene gordel rondom Amsterdam, inmiddels Nationaal Landschap. Hierin worden steeds meer fiets- en wandelroutes uitgezet.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd de natuurwaarden van de forteilanden als eerste ontdekt, nog vóór de erkenning als cultuurmonument. Daarom zijn veel forten in het bezit gekomen van organisaties voor natuur- en landschapsbeheer.

Fort bij Spijkerboor werd in 1989 aangekocht door Staatsbosbeheer en wordt vanaf 1991 beheerd door Natuurmonumenten.

Rondom het fort, buiten de gracht, heeft Natuurmonumenten een natuurwandeling uitgezet.

De natuur wordt op een zorgvuldige wijze beheerd en in bescheiden mate ontwikkeld. Het fort zelf heeft een afgesloten gang die toegang en onderdak biedt aan overwinterende vlinders en vleermuizen, maar in het publieksgedeelte treft men ze soms ook aan. In de met gras bedekte laag op het betonnen fort voelen zeldzame wasplaatpaddestoelen zich thuis.

LINKS:

Natuurmonumenten algemeen

Natuurmonumenten, fort bij Spijkerboor

Laag Holland

De Poelboerderij info- en excursiecentrum in het nabije Wormer- en Jisperveld, voor wandelaars en fietsers die via het pontje komen van en naar de Zaanstreek

Homepage:
Homepage