tentoonstellingen in het fort (2017)

Omdat tegen het einde van de twintigste eeuw nauwelijks nog (authentieke) inventaris in het fort aanwezig was, heeft Natuurmonumenten in 2000-2002 het fort voorzien van stijlvolle informatiepanelen met teksten en tekeningen die het verleden helpen herleven. In de jaren daarna hebben vrijwilligers enkele lege ruimtes benut voor het inrichten van levensgrote diorama's. Ook zijn er ruimtes gebruikt voor het tentoonstellen van vondsten en historisch materiaal, dat gerelateerd is aan de geschiedenis van het fort.

Het Wereldoorlogmuseum

Als u door de gangen van het fort loopt, komt u voorbij drie grote ijzeren deuren, waarachter zich het Wereldoorlogmuseum bevindt dat is ingericht door Jan Wullink, verzamelaar van oorlogsattributen.
Verdeeld over drie voormalige manschappenvertrekken, is een expositie gerealiseerd waarin de nadruk ligt op de Tweede wereldoorlog (WO2).
In de eerste ruimte zijn tientallen voorwerpen bijeengebracht die in gebruik waren bij het Nederlandse leger en de Duitse bezetter. Er zijn levensgrote poppen aangekleed met originele legerkleding uit de WO2 periode en meerdere vitrines o.a. wapens, vliegtuigmodellen, gebruiksvoorwerpen en geneeskundige artikelen.
Een ander vertrek is op zeer realistisch wijze ingericht als een diorama met geüniformeerde poppen, veel attributen en een heuse leger-motorfiets. Deze opstelling is met oog voor authentieke details samengesteld, zodat de bezoeker zich even in die roerige jaren tussen 1940 en 1945 waant.
Het laatste lokaal is vooral een expositie met documenten, pamfletten en foto’s uit zowel de mobilisatie periode WO1 als de WO2 bezettingtijd.
Alles ademt de sfeer van deze indrukwekkende periode, die zo’n onuitwisbare impact had op de geschiedenis van de vorige eeuw en op allen die het hebben meegemaakt.

Commandant Peter Schalk

Als in mei 1945 de tweede wereldoorlog is afgelopen wordt het fort ingezet als interneringskamp voor "politieke delinquenten". Aanvankelijk moeten zij hun proces afwachten, later verblijven zij als gestraften in het fort. Het is een zeer gemeleerd gezelschap. Onder de hoede van Commandant Peter Schalk wordt er niet alleen bewaakt, er wordt ook actief aan reïntegratie gewerkt. De gedetineerden krijgen relatief veel bewegingsvrijheid en zij worden ingezet bij werkzaamheden aan het fort en voor arbeid in de omgeving. Schalk stimuleert ook activiteiten in het fort, zo wordt er in deze periode een kapel ingericht en artistiek begaafde gedetineerden mogen de grote poterne sfeer geven met wandschilderingen.
Deze episode - en dus ook de taak van Schalk - eindigt in 1947. Schalk wordt bij zijn afscheid door de gedetineerden geeërd met onder andere een mooi geschilderd portret, een oorkonde en twee handgemaakte zilveren theelepels. Aanvankelijk worden de blijvende herinneringen door nabestanden van Schalk gekoesterd en gaan ze met hen mee naar Canada. Maar men ziet later in dat er een veel mooiere plaats is om het stukje geschiedenis levend te houden. Sinds Juli 2010 zijn deze herinneringen aan een markante persoonlijkheid uit de fortgeschiedenis terug in het fort. Het kabinet van Schalk bevindt zich in de manschappenruimte in de oostvleugel op de eerste etage.

Manschappenruimtes

Midden in het fort, boven de ingang, vindt u een diorama in de ruimte van de onderofficieren. In de oostvleugel op de bovenetage wordt een indruk gegeven van een manschappenruimte met historische kleding en attributen.

de Bouwzaal

Hoe het fort gebouwd werd, ziet u in de "bouwzaal". Naast materieel zijn er ook foto's en historische documenten tentoongesteld. U vindt deze expositie op de begane grond in één van de vertrekken van de oostvleugel.

Soldaat Klaas Vonk

Niet in het fort, maar vóór het toegangshek aan de fortgracht is een informatiepaneel van `levende forten´ te vinden. Daar wordt het verhaal verteld van dienstplichtig soldaat Klaas Vonk, die weigerde om uitgezonden om de orde in Nederlands-Indië te herstellen. Daarom werd hij in september 1948 op Fort bij Spijkerboor geïnterneerd. Als u geluk hebt, komt u Klaas in levende lijve tegen en vertelt hij zijn verhaal zelf!

De uitgebreide geschiedenis van het fort en haar bewoners is door onze vrijwilligers vastgelegd in een fraai boekje. Ook een wat oudere boekje van Hoogterp is zeer lezenswaardig. De boekjes zijn te koop op het fort, voor meer informatie, klik hier.

 

Homepage:
Homepage